Wspomnienia z II wojny światowej

Konkurs historyczny „Druga wojna światowa w pamięci chojniczan” został rozstrzygnięty. Pierwsze miejsce otrzymała praca Jana Malickiego zatytułowana „Wspomnienia z wojny światowej 1939-1945 roku”.

Rozstrzygnięcie konkursu, ogłoszonego przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Chojnicach, Chojnickie Towarzystwo Przyjaciół Nauk i Urząd Miejski w Chojnicach, odbyło się we wtorek 2 września 2014 roku w Czytelni MBP. W uroczystości wzięli udział niektórzy spośród ośmiu autorów konkursowych prac, ich rodziny oraz osoby, które pomogły spisać wspomnienia. Nie wszystkim na przybycie pozwolił stan zdrowia, jedna z autorek zmarła kilka miesięcy temu. Obecni byli członkowie komisji konkursowej: prof. Włodzimierz Jastrzębski – przewodniczący, Beata Królicka – sekretarz i Paweł Piotr Mynarczyk – członek oraz przedstawiciele organizatorów: Kazimierz Jaruszewski – prezes Chojnickiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej Anna Lipińska oraz wiceburmistrz Chojnic Jan Zieliński.

Przybyłych w imieniu organizatorów przywitała dyrektor MBP Anna Lipińska, a następnie głos zabrał wiceburmistrz Jan Zieliński. Wiceburmistrz podkreślił, że pomysłodawcą konkursu był Kazimierz Jaruszewski i wyraził zadowolenie, że pomysł udało się zrealizować. – Ogromny ukłon dla tych z Państwa, którzy zdecydowali się podzielić swoimi przeżyciami – mówił. Kazimierz Jaruszewski poinformował, że pomysł zrodził się w lutym, pod wpływem rocznicy wyzwolenia Chojnic przez Armię Czerwoną. – Jestem niezmiernie wdzięczny, że znalazło się te osiem osób, które podzieliły się z nami swymi wspomnieniami – dodał, zaznaczając, że wszystkie prace były bardzo wartościowe. Poinformował, że Irena Mleczek, której wspomnienia przekazane zostały na konkurs przez córkę, zmarła w marcu tego roku.

W imieniu komisji konkursowej wypowiedział się prof. Włodzimierz Jastrzębski. Pogratulował organizatorom i przyznał, że początkowo sceptycznie podchodził do inicjatywy z uwagi na odległy już czas od wojny i fakt, że osoby, które jeszcze ją pamiętają najczęściej miały wtedy po kilka lub kilkanaście lat. – Wyszła wspaniała rzecz – pochwalił. Podkreślił, że teraz jest najwyższy czas, żeby wydobyć z zakamarków pamięci wspomnienia tych osób, które wojnę przeżyły. Dodał, że prace przekazane na konkurs wywołały dużo emocji, gdyż dostarczyły informacji o codziennym życiu mieszkańców pod okupacją. Profesor zwrócił uwagę, że we wspomnieniach poruszony został czas wkroczenia do Chojnic Armii Czerwonej i brutalnego zachowania żołnierzy radzieckich wobec mieszkańców. Na koniec przyznał, że założeniem konkursu było wyłonienie najlepszej pracy, zadanie to było jednak trudne, gdyż wszystkie zasługują na nagrodę. Dokonując więc wyboru, komisja zasugerowała się wielowątkowością nagrodzonej pracy.

Dopiero wtedy nadszedł czas na zapoznanie wszystkich z decyzją komisji konkursowej. Protokół odczytała sekretarz Beata Królicka. Jak przypomniała, konkurs adresowany był do osób współcześnie mieszkających w Chojnicach bądź zamieszkałych w tym mieście podczas II wojny światowej, które chciały utrwalić swoje wspomnienia z lat 1939-1945. Do konkursu zgłoszono następujące prace:
Józef Bednarz, Chojnice – praca bez tytułu
Bernard Cieślik, Chojnice – „Moje wspomnienia”
Stanisław Gierszewski, Chojnice – „Praca na konkurs historyczny „Druga wojna światowa w pamięci chojniczan”
Kazimierz Jan Jaruszewski, Chojnice – „Początki II wojny światowej w Borach Tucholskich we wspomnieniach Kazimierza Jana Jaruszewskiego”
Czesław Łoński, Chojnice – praca bez tytułu
Jan Malicki, Kowalskie Błota – „Wspomnienia z wojny światowej 1939-1945 roku”
Irena Mleczek, Chojnice – trzy teksty: „Chleb”, „Ostatni kocioł”, „Sieroty”
Urszula Steinke, Chojnice – „Wojna zabrała mi ojca”

Komisja konkursowa zdecydowała, że pierwsze miejsce otrzyma praca autorstwa Jana Malickiego, zatytułowana „Wspomnienia z wojny światowej 1939-1945 roku”, a miejsce drugie ex aequo prace autorstwa Bernarda Cieślika „Moje wspomnienia” oraz Czesława Łońskiego (praca bez tytułu). Miejsca trzeciego nie przyznano, a wszystkie pozostałe prace otrzymały wyróżnienia. – Komisja konkursowa pragnie podkreślić szczególną wartość literacką i faktograficzną wspomnień autorstwa Jana Malickiego, które zostaną opublikowane w najbliższym numerze czasopisma naukowego „Zeszyty Chojnickie” (nr 30/2014). Pozostałe prace, których tematyka dotyczy Chojnic, będą ukazywać się sukcesywnie na łamach „Kwartalnika Chojnickiego” – poinformowała Beata Królicka. Ponadto uczestnicy konkursu otrzymali nagrody książkowe ufundowane przez organizatorów. Książki otrzymały także osoby, które pomogły spisać wspomnienia.

Następnie odbyła się uroczystość wręczenia nagród oraz podziękowań dla członków komisji konkursowej. A po niej głos mogli zabrać autorzy wspomnień. Zwycięzca, Jan Malicki, przyznał, że jest wzruszony i ucieszony wyróżnieniem i dodał, że do udziału w konkursie zachęciła go Bernadeta Korzeniewska. – Po pierwszych stronach zaczęło mnie to wciągać. Zaczęły w mojej głowie pojawiać się prawie zapomniane przeżycia z czasów wojny – powiedział. – Jesteśmy zobowiązani tym wszystkim, którzy wojnę przypłacili życiem, aby te wspomnienia nie zniknęły – dodał. A prof. Jastrzębski, który pracę pana Malickiego zredaguje i opatrzy przypisami przed drukiem w „Zeszytach Chojnickich”, namawiał zwycięzcę do dalszego spisywania wspomnień. Także Czesław Łoński, którego wspomnienia otrzymały drugą nagrodę, podzielił się w swoimi wojennymi przeżyciami, w tym tymi dotyczącymi traktowania mieszkańców Chojnic przez Armię Czerwoną. – Mam przede wszystkim szacunek do chleba. Rosjanie nam go nie dawali – mówił. Z kolei pozostali obecni na spotkaniu autorzy – Urszula Steinke i Kazimierz Jan Jaruszewski (ojciec prezesa ChTPN Kazimierza Jaruszewskiego) zachęcili tylko wszystkich do lektury swoich wspomnień, gdy ukażą się w „Kwartalniku Chojnickim”.

Konkurs historyczny „Druga wojna światowa w pamięci chojniczan” odbył się pod patronatem honorowym Burmistrza Chojnic, a patronat prasowy objęły redakcje „Kwartalnika Chojnickiego” i „Zeszytów Chojnickich”.