21 lutego – Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego

W Czytelni Miejskiej Biblioteki Publicznej w Chojnicach można oglądać wystawę z okazji Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego, który przypada 21 lutego.

Z ekspozycji prezentowanej w gablotach można dowiedzieć się sporo informacji o historii języka polskiego i jego ewolucji od średniowiecza aż do zmian wprowadzonych przez Radę Języka Polskiego w 2006 roku. Opisane zostały najważniejsze metamorfozy, traktaty, prace, słowniki i książki poświęcone ówczesnym zmianom. Wśród nich wymienić można: „Traktat ortograficzny” Parkoszowica z Żurawnicy, „Ortographia seu modus racte…” Stanisława Zaborowskiego, „Ortografię polską” Stanisława Murzynowskiego, „Nowy karakter polski” Jana Januszewskiego, postulaty Grzegorza Knapskiego czy Walentego Szylarskiego, „Gramatykę dla szkół narodowych” Onufrego Kopczyńskiego, „Rozprawy i wnioski o ortografii polskiej” Towarzystwa Przyjaciół Nauk z Krakowa, postulaty Akademii Umiejętności w Krakowie, „Gramatykę języka polskiego” Andrzeja Kryńskiego, czy „Nowy słownik ortograficzny” PWN. Wszystkie opisane zmiany opatrzone zostały również przykładami, by w dokładniejszy sposób przybliżyć opisane metamorfozy.

Dalszą część wystawy poświęcona została semantyce wyrazów, a w szczególności jej zmianom. Można prześledzić w jaki sposób leksemy zmieniały swoje znaczenie poprzez przesunięcie, rozszerzenie, zwężenie czy dodanie znaczenia, a także zmianę barwy uczuciowej. W tej części opisane zostały również tendencje, które decydują o zmianach zachodzących w języku. Wśród czterech znajdują się tendencje do: oszczędzania wysiłku, wyrazistości i precyzji, uzupełniania zasobu językowego i ujednolicenia języka. W ostatniej gablocie jest możliwość przeczytania o najstarszych zabytkach języka polskiego oraz zobaczenia kopii ich fragmentów, zarówno w języku dawnym, jak i przetłumaczone na obecny. Chętni mogą zmierzyć się z tą trudną sztuką tłumaczenia średniowiecznego języka polskiego.

Na dodatkowej planszy zaprezentowane zostały zdjęcia członków Rady Języka Polskiego, której kadencja trwała od 2015 do 2018 roku oraz przeczytać, czym zajmuje się ten organ i za co jest odpowiedzialny. Być może nie wszyscy wiedzą, że poza językoznawcami w Radzie zasiadają osoby z innymi specjalizacjami, m.in. lekarze, prawnicy, historycy czy wojskowi. Na stolikach pod gablotami znajdują się książki, których autorami bądź redaktorami są członkowie Rady.

Ekspozycję oglądać można do końca marca 2019 roku w godzinach otwarcia działu. Zapraszamy!