Aksjologia nauką o wartościach

W poniedziałek 6 marca 2017 roku w Czytelni Miejskiej Biblioteki Publicznej w Chojnicach odbyła się promocja książki „Encyklopedia aksjologii pedagogicznej”, podczas której gościli przedstawiciele autorów haseł prof. Urszula Ostrowska i dr Rafał Maliszewski.

Spotkanie rozpoczął Przemysław Zientkowski, który w imieniu organizatorów przywitał uczestników i przybliżył dorobek naukowy gości promocji. Następnie głos zabrała prof. Urszula Ostrowska, kierownik Katedry Aksjologii Pedagogicznej i Metodologii Badań na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Jak podkreśliła, jest jej bardzo miło spotkać się na promocji książki w murach biblioteki miejskiej. – Niegdyś pracowałam w bibliotece w Bydgoszczy i nadal czuję sentyment do takich miejsc. Bardzo się cieszę, że spotykamy się właśnie tu – mówiła. Chwilę później opowiedziała o samej książce: – Jest to dzieło dwojga redaktorów: prof. dr hab. Krystyny Chałas i ks. dr. hab. Adama Maja – stwierdziła. Tytuł „Encyklopedia aksjologii pedagogicznej” przybliża dwa pojęcia. Pierwszym jest pedagogika, czyli nauka o wychowaniu, a drugim aksjologia, czyli nauka o wartościach. – Aksjologia pedagogiczna jest subdyscypliną pedagogiczną – dodała profesor Ostrowska. Publikacja składa się z 346 haseł, opracowanych przez 140 autorów, które umieszczone są na 1572 stronach. Przez to, że wśród autorów haseł znaleźli się pedagodzy, filozofowie, socjolodzy, teolodzy oraz psycholodzy, można w sposób interdyscyplinarny spojrzeć na prezentowane dzieło. – W encyklopedii znajdują się także hasła, które nie pojawiają się w innych leksykonach, m.in. afirmacja wartości, aksjotropizm, cierpliwość, kultura dawna – stwierdziła. Samo pojęcie aksjologii nie było dotychczas dokładnie opisywane, stąd jeszcze większa wartość prezentowanego dzieła.

Następnie głos zabrał dr Rafał Maliszewski, filozof, pedagog, językoznawca, kaszubolog oraz wicedyrektor Zespołu Szkół Katolickich w Chojnicach, który opowiedział o swoim pierwszym spotkaniu z redaktor encyklopedii prof. Krystyną Chałas. – Na wybór hasła nie miałem wpływu – mówił Maliszewski. Żeby je opracować, musiał prześledzić literaturę niemieckojęzyczną i dogłębnie poznać filozofię Hartmanna i Schellera. Dodał także, że opowiadając o wartościach, warto pokazać różne podejście do tego terminu. – To dzieło jest wielkim konsensusem, przykładem powiązań różnych środowisk, które mają różne podejście do niektórych spraw, jednak dążą do przekazania tych samych rzeczy – stwierdził.

W dalszej kolejności rozmowa toczyła się wokół pojęcia wartość. Myśl aksjologiczna pojawiła się już na przełomie VII-VI w. p.n.e. w filozofii starożytnej. Jednak jak zauważyła profesor Ostrowska, do dzisiaj nie ma właściwie dogłębnego wyjaśnienia pojęcia wartość w żadnej encyklopedii czy leksykonie. Lapidarnie opisał je Władysław Tatarkiewicz. Aksjologia bada pojęcie wartości i zależności zachodzące między nimi. – Wartości same w sobie są bezsilne, jednak są i tętnią życiem, kiedy człowiek je urzeczywistnia – mówiła. – Świat wyjałowiony z wartości jest mitem. Samo zastanawianie się nad nimi jest już jakąś wartością – dodała. Na zakończenie spotkania była możliwość zadawania pytań lub indywidualnej rozmowy z autorami haseł.

Organizatorami prezentacji książki byli Urząd Miejski w Chojnicach i Miejska Biblioteka Publiczna w Chojnicach.